Houd economische argumenten buiten vluchtelingendebat

In het debat over vluchtelingen in Nederland zetten voor- en tegenstanders hun standpunten kracht bij door het gebruik van economische argumenten. Sommige voorstanders wijzen op de bijdrage van vluchtelingen aan de economie en arbeidsmarkt. Tegenstanders halen naast xenofobe redenen ook de kosten van opvang en jarenlange bijstand aan. Naast dat deze economische benaderingen verwerpelijk zijn, geven deze vaker een irrelevant of zelfs onjuist beeld van de werkelijkheid.

Tegenstanders wapperen maar al te graag met de meer dan de miljard euro aan uitgaven die de overheid maakt voor opvang. Rechtse opinieblogs verwelkomden dan ook luidkeels het artikel van Yvonne Hofs (Wat kost een vluchteling nou?) om aan te tonen dat vluchtelingen ons inderdaad bakken met geld gaan kosten. Niet alleen nu, maar ook decennia lang. De kern in deze argumentatie is dat vluchtelingen ons veel geld kosten, en de huidige werkzoekenden kansen op de arbeidsmarkt zullen ontnemen.

Enkele voorstanders zien in vluchtelingen ‘human resources’ om in te zetten in de productie van meer welvaart. En dus zijn zij welkom. De Amsterdamse wethouder Kasja Ollongren sprak de wens uit om hoogopgeleide Syriërs naar de hoofdstad te halen om een start-up community te starten. Naar het voorbeeld van Joods-Russische vluchtelingen in Tel Aviv.

De waarheid is dat er geen business case te maken is op basis waarvan het debat over opvang kan worden beslecht. Niet alleen omdat dit een onethische benadering is voor de vraag óf mensen in nood geholpen moeten worden of niet; ook omdat iedere poging van becijfering zeer beperkt de kosten en baten kan vatten.

Wat kost een vluchteling nou?

Als voorbeeld het betoog van Hofs. Onder de mom van het niet willen ontwijken van taboevragen poogde zij een kostenplaatje schetsen voor de opvang van vluchtelingen. Zij rekende ons voor dat vluchtelingen in het verleden behalve de opvang, ook jaren overheidsgeld hebben gekost doordat een aanzienlijk deel van hen in de bijstand belandde. Tot een totaalbedrag per vluchteling komt zij niet. Op basis van een selectieve opsomming uit het verleden, spreekt wel zij haar vermoeden uit dat ook nu vluchtelingen netto ontvangers zullen zijn van overheidsgeld. Ze maakt nog een kleine kanttekening over de lage arbeidsparticipatie van vluchtelingen. Ze sluit af met de woorden dat liefdadigheid nu eenmaal geld kost.

Of er met dat betoog een taboe is doorbroken, weet ik niet. Wel weet ik dat het een irrelevante poging is om het debat in economische termen te benaderen. De uitgangspunt voor de kostenberekening van Hofs zijn de staatsfinanciën. In lijn met haar beredenering zou Nederland een gefaalde staat zijn. Wij zijn tenslotte generatie na generatie netto ontvangers. Ons opgebouwde staatsschuld is getuigt hieraan. Toch behoort Nederland tot de rijkste landen ter wereld. Hoe dit kan? De reële economie.

Hoeveel dragen vluchtelingen bij aan de economie

Om een beter begrip te krijgen wat de komst van vluchtelingen voor effect heeft op onze economie dienen we de overheidsuitgaven te bekijken als geld dat door de overheid in de reële economie wordt gepompt. Welhaast alle uitgaven aan vluchtelingen, ook alle uitkeringen, komen rechtstreeks in ons economisch systeem. De vraagzijde van de economie wordt gestimuleerd: er ontstaat behoefte naar meer arbeidskrachten. Van ambtenaren die opvang en registratie moeten regelen tot bouwvakkers die nodig zijn voor het bouwen van meer woningen. Tel hierbij ook de uitgaven van vluchtelingen op in bijvoorbeeld de supermarkt. Omdat vluchtelingen weinig vermogen hebben als zij hier komen, geven zij ook maximaal het geld uit dat zij ontvangen. Bijna al dit geld stroomt één-op-één de Nederlandse economie in. Dit levert een zogenaamd vliegwiel-effect op dat uiteindelijk er toe leidt dat iedere euro die de overheid steekt in vluchtelingen, er een meervoud hiervan terugkomt in vormen van loonheffingen en BTW. Hoezo netto ontvangers?

De economen van Credit Suisse schreven in een recent rapport aan hun cliënten over de positieve bijdrage van vluchtelingen aan de economie. Volgens hen kan door het vliegwiel-effect de economie in de eurozone 0,2%-0,3% extra groeien. De groei zou hiermee 23% hoger uitkomen dan nu is geprognotiseerd. Daarnaast verwacht Credit Suisse dat ook op de lange termijn vluchtelingen een positieve bijdrage kunnen hebben aan de economie. Op een vergrijzende arbeidspopulatie kunnen zij banen opvullen die hard nodig zijn om de Europese economie draaiende te houden. Tussen 2015-2023 kunnen zij meer dan 18% toevoegen aan de jaarlijkse groei van onze inkomsten.

Bijstand

Bij dit laatste punt dient een kanttekening te worden geplaatst. Zeker in het geval van Nederland. Hoewel het in absolute termen een marginaal aantal is, is het waar dat een relatief hoog percentage voormalig vluchtelingen in de bijstand belandt. Hierbij moet worden gekeken naar de specifieke omstandigheden in Nederland. Hofs haalde in haar betoog aan dat Nederland een zeer ruime welvaartsstaat kent. Hiermee wekt zij de suggestie dat vluchtelingen hier komen om te teren op ‘onze hard verdiende centen’.

Vluchtelingen in het verleden mochten in eerste instantie niet of zeer beperkt werken. Bovendien is een deel van deze groep minder arbeidsgeschikt door fysieke en psychologische problemen. Deze mensen zijn immers benarde levensomstandigheden ontsnapt. In de tussen ontvingen zij zeer nauwelijks taal- en vakonderwijs. Buitenlandse diploma’s werden niet op waarde geschat. Pas na jaren dat ze mochten blijven, werden zij met een opgebouwde afstand tot de arbeidsmarkt eindelijk toegelaten. En zeker niet op de laatste plaats stonden bedrijven onvoldoende open: de structurele arbeidsmarktdiscriminatie in Nederland zorgde voor de rest. Knappe vluchteling die alsnog aan een baan is gestart.

Kansen

Neem als voorbeeld de groep Somalische vluchtelingen die in de jaren 90 ons land bereikten. Een aanzienlijk deel van hen wilde ondernemen en in Nederland werd het hen zowat onmogelijk gemaakt om een bestaan op te bouwen. Hierop vertrokken zij naar Groot-Britannië waar zij vervolgens tal van succesvolle ondernemingen begonnen en daarmee ook hun lotgenoten aan banen hielpen.

Dit keer hebben enkele bedrijven en ook VNO-NCW hun armen open voor vluchtelingen. Door tekorten aan o.a. technisch personeel op de arbeidsmarkt wordt er nu gekeken of de nieuwe vluchtelingen opgeleid kunnen worden naar functies met schaarste. De Nederlandse Spoorwegen alleen hebben al 4.500 functies te vervullen in de techniek en IT. Ook Randstad kijkt naar manieren om deze vluchteling klaar te stomen voor de arbeidsmarkt. Deze houding kan het verschil maken of vluchtelingen daadwerkelijk bij mógen dragen aan onze economie.

Dit positief beeld ten spijt: een rekensom mag niet aan de basis van ons besluit om wel of geen vluchtelingen op te nemen. De economische benadering kan slechts als middel fungeren om de schaarse middelen die we hebben zo effectief mogelijk in te zetten om mensen te helpen. Dit debat heeft geen zogenaamde taboedoorbrekende kostenberekeningen nodig; dit debat heeft humaniteit nodig.

Over Russell Brand en zijn anti-democratische oproep

Ik ben een democraat en ik ben verbouwereerd. Door Russell Brand wel te verstaan. Zijn tirade voor de ogen van meer dan drie miljoen mensen wereldwijd is zeer dubieus. Voor een democraat, zeg ik er bij. De Britse comedian mocht in een interview met Jeremy Paxman zijn aanklacht tegen de status quo uitleggen. Dit deed hij met veel energie, flair en een groot idioom. De meeste reacties waren lovend van aard. Dit is de stem die wij misten. De stem van onze generatie. Het geluid van de 99%. Revolte!

En daar was het. Terwijl hij kinetisch op het puntje van zijn stoel zat, verklaarde hij niet te stemmen. Sterker nog, nooit te hebben gestemd. Dit op zich is discutabel voor iemand die zich niet kan vinden in de status quo. Maar toen kwam het kwalijkste wat er in een democratie kan worden gezegd: “[…] they shouldn’t vote, that’s what I’m thinking they should do, don’t bother voting. […]

Verzachtende omstandigheden? Natuurlijk. Het vertrouwen vanuit de samenleving in het vermogen van de elite om problemen op te lossen is laag. De betrokkenheid in de politiek is tanende. Echter, moet dit dan in houden dat er maar beter niet gestemd kan worden? De facto ondermijnt zijn uitspraak de democratie.

Ondanks dit, is er geen ophef. Hier en daar in een Britse krant een opiniestuk dat Brand op een aantal punten terecht wijst. Maar de grote ophef over een dergelijke uitspraak blijft uit. Wat als hij had opgeroepen om al ons geld van de bank te halen? Tegenwoordig kan dit zelfs leiden tot een celstraf van maximaal 4 jaar plus een geldboete van 19.000 euro. Vinden wij het in stand houden van een bank dan zoveel belangrijker dan een democratie?

Ik kan goed meegaan in de argumentatie dat zijn uitspraak valt onder de vrijheid van meningsuiting. En deze is een grote verworvenheid in onze democratische rechtsstaat. Maar hier volgt de ironie: want door het gebruik van deze vrijheid op deze manier kan diezelfde vrijheid onder uit worden gehaald. Erken dit gevaar als de vrijheid van meningsuiting je lief is.

Toegegeven, zijn gepassioneerd relaas is zoveel meer dan de apathische politiek die we gewend zijn. Alleen dient zijn charisma niet te worden misvat als het antwoord op de huidige apathie. Drie jaar geleden brachten de Amerikaanse tv-komieken Jon Stewart en Stephen Colbert 215.000 mensen op het been om te demonstreren voor redelijkheid en tegen de angst. Dit was hun antwoord op een opruiende demonstratie van dom-rechts in de VS vlak daarvoor. Juist die redelijkheid is nodig om onze democratie te versterken en het vertrouwen te herstellen in een onredelijke politieke klimaat. Clowneske oproepen tot niet meer stemmen is meer van hetzelfde in deze galblaas democratie.

Volgende week zaterdag doet het circus Brand ook ons land aan. Als het een imam was geweest die kwam oproepen om deze democratie omver te werpen, dan zou hij ten eerste ‘haatbaard’ zijn genoemd en ten tweede hadden we hem niet toegelaten. Brand is echter welkom. Terecht ook. Daarom heb ik advies aan hen die naar zijn ‘The Messiah Complex’-show gaan. Lach hartelijk om zijn grappen. En help de beste man van zijn complex af: begin een politieke partij.

Winter

Soms beeld ik mij in dat het ook nu gewoon zomer is. Het enige verschil is dat nu de airco te hoog staat. Of dat je vanuit de hitte de koelafdeling van een supermarkt inloopt. Ineens voelt de kou dan toch een beetje minder koud aan. Misschien zelfs aangenaam.

Het schild dat verbeelding heet

Wij zien de wereld zoals wij hem willen zien. Wij zien mensen zoals wij ze willen zien. Wij leven ieder moment in onze eigen verbeelding.

Onze emoties en gevoelens komen voort uit de interactie tussen onze verbeelde wereld en de ‘echte’ wereld. Zo ook in de liefde. Wij beelden ons in dat iemand perfect is. Precies is zoals je wilt dat iemand zou moeten zijn voor jou. Welkom in de staat van verliefdheid. Wanneer blijkt dat diegene toch niet is zoals wij hoopten, dan zij we verdrietig. Ik geloof dat dat de kloof tussen de verbeelding en de realiteit diepe wonden kan slaan.

Voor mij is echte liefde wanneer de verbeelding van iemand overeenkomt met wie die persoon werkelijk is. Wanneer wij op geen enkele manier de verbeelding ons zicht op de realiteit laten ontnemen. Echte liefde is niet blind. Simpelweg omdat alleen dan de werkelijkheid is zoals wij hem wensen. Wij leven dan letterlijk onze droom.

Onze verbeelding kan een nare schild zijn tussen ons en de werkelijkheid. Geluk kan niet worden bedacht, maar slechts gevonden worden. Niet in de wereld waarin wij leven, maar in die wereld waarin wij ook sterven.

Mooi Leven

Niemand geeft antwoord. Er bestaan immers geen antwoorden. Slechts vragen. De wereld gaat gesluierd voor ons. Het is een stoute wereld. Het toont een ieder een ander geheim.

Voor sommigen biedt het een saai, grijs bestaan. Onredelijk getroffen door de totale willekeur die de wereld op ons uitoefent. Anderen worden door dezelfde beperking uitgedaagd meer te ontdekken.

En daar begint mooi leven.

Mooi leven is geen kunst. Het is een geluk. Een zegening net zoveel ook een toeval is. Mooi leven staat niet gelijk aan gelukkig zijn.

Gelukkig zijn is een staat die al redelijk makkelijk bereikt wordt. Geld maakt per definitie gelukkig. Wereldwijd gezien zijn Nederlanders één van de meest gelukkige mensen. We hebben een hoog welvaartsniveau, en de verschillen tussen arm en rijk zijn niet onmeetbaar groot. Dus, je bent gelukkig en vind jezelf daarin bijzonder? Wel, jij en twaalf miljoen van je landgenoten.

Mooi leven is succesvol zijn. Zeker. En gelukkig zijn. Zeker. Echter, mooi leven ontstijgt deze bepalingen. Mooi leven gaat verder doordat het niet resultaat georienteerd is. Als er mooi wordt geleefd volgt resultaat. Je bent al een succes, en je bent al gelukkig.

Mooi leven fluistert ons verder te gaan. Het vraagt ons om dieper onder de sluier te kruipen, te kijken en vooral te voelen. Te reizen, fysiek, maar mooier nog, te reizen in onze gedachten. De weidsheid van onze eigen wijsheid is ongekend. Simpelweg, omdat het nooit is verkend. Ik geloof dat we allen rijk worden geboren. Los van bezit. Onze verbeeldingsvermogen en ons gevoelswereld is onze grootste rijkdom. En gaanderweg in de processen die ons leven voor een groot deel voor ons uitspelen, verliezen wij die rijkdommen. We vlakken af. We verarmen. En dat is een zonde.

Mooi leven is leven mét een geloof. Alsof elke gedachte muziek is. Iedere hersengolf een melodie is die jou zal dragen en meevoeren. Geloven is niet meer dan dat. Geloven kun je in alles wat verzonnen is. En er is veel verzonnen. Maar geloven in een onbewijsbaar waarheid is het mooiste geloof. Het vereist begrip van je verstand voor je hart. Geen tolerantie, maar begrip. Het daagt het verstand uit daar te komen waar het zich normaal ongezien laat.

Mooi leven is de volledigheid. De volheid van de wereld. Het is het moedervlekje op de onderbuik. Het is dat bloemetje in de struik. Het is de afronding van een gebruiksobject. Het is de lettertype van de krant. Het is de viool in een muziekstuk. Het is de keuze die niet is gemaakt. De volheid wordt gevormd door de details. Op het gezicht kan er veel mooi zijn. Maar schoonheid laat zich niet immiteren. Het verreist zuiverheid van je oordeel en oplettendheid van je hart om schoonheid waar te nemen. De volledigheid, de volheid, laat zich makkelijk vervangen door leegte als het onopgemerkt blijft. En het zijn die leegtes waarin wij ons verlekkeren aan fatamorgana’s.

Mooi leven is inspireren. Niet door alles wat mooi is. Of leuk is om te doen. Maar juist ook door de lelijkheid die zich altijd wel in overvloed om ons heen weet te verzamelen. Het is de armoede, die ons rijkdom doet streven. Het is de wreedheid van oorlog, die ons vrede doet streven. Mooi leven is leven met de confrontatie. Met oorlog. Met conflict. Met contrast.

Sinds dat wij niet weten waarom wij bestaan, laten we vooral op een mooie manier bestaan. Ik probeer er zelf het beste van te maken. Mooi te leven. Er zijn dagen het lukt. En er zijn die vervelende dagen wanneer alles wat je ook aanraakt verandert in stront. Ik ben gelukkig. En succesvol. Voor mijn gevoel. Het enige wat ik in het leven wil bereiken is dat ultieme punt waarin ik mooi leef. En als ik sterf, er geschreven kan worden: “Hij had een bewogen leven. Een gelukkig en succesvol mens. Een liefdevol mens. Maar bovenal, heeft hij mooi geleefd en ons mooier doen leven.”

 

Climate Change

Whether you believe or not the climate is changing, and whether or not you believe the change is caused by mankind: I have a message for both of you guys.

Here is the deal:

1.    We cannot sustain if we continue on the same path as we are right now.

Our resources are not infinite. So, if everything has been consumed, and we have not developed any kind of alternative for ourselves, we will die. That brings us to my second point.

2.   We do not like dying. We seriously don’t.

As we have done up to date, we will survive tomorrow. Mankind is keen on surviving. As it is happening right now: never before in history, so much effort has been put in reinventing the world into a new sustainable global network.

The end.

De Heer

“Heren, een moment van stoornis.”

Waarop hij vervolgde met een triviale vraag.

Hier was hij de heer. Een echte meneer. De mijnheer tot zijn dame. Hij bezat de heerschappij over zijn verleden bestaan. Een man van gister is misschien per definitie een heer.

Het enige wat ik kon, was voor het moment bij hem in de leer gaan. Geschiedenis is niet zwart-wit, maar vooral grijs.

En in al die rust, was er, voor ons, deze moment van stoornis. Niet voor hem. Onverstoorbaar was hij. Onverstoorbaar als een koning op zijn troon.

Onverstoorbaar. En zo vervolgde hij. Met de dame aan zijn arm.

Herfstdepressie

De herfstmaanden zijn het treurigst. De regen, de wind, vooral in combinatie, en het geringe daglicht maken mij er niet gelukkiger op.

In deze dagen wil ik verdwijnen. Op in het niets. Ik wil in deze dagen niet bestaan.

Deze maanden vragen om middelen die de geest verruimen. Die mij helpen aan de benauwing te ontsnappen. Maar na de roes, is er weer dat seizoen dat zo roest.

Vandaag (eigenlijk woensdag, maar ik schrijf het nu op) kwam ik op het volgende:

Vandaag ben ik een product van wie ik gister was, en wie ik morgen wil zijn.

En omdat ik gister mij nog in de zomer waande en morgen uitkijk op een bevroren seizoen, ben ik vandaag melancholisch. Op het depressieve na. Treurig.

Liefde

Jin ke sar ho ishq ki chaanv
paanv ke niche djanat hoghi

Zij die hun hoofden in de schaduw van de Liefde stellen,
zullen de hemel aan hun voeten treffen.

(Chaiyya Chaiyya, Dil se, A.R. Rahman, 1998)

Het gaat om de onderdanigheid aan de liefde. In de liefde kun je geen trots hebben. In de liefde is er geen ruimte voor ijdelheid. In de liefde is er nooit een ik. Nooit een jij.

Liefde als een kom van het allerzuiverste water. Dorstig als we zijn, drinken we uit de kom. Maar een mond die leugens spreekt, maakt de kom onrein.

Het paradijs staat er doorgaans bekend om rein en puur te zijn. Al het aardse streven naar zuiverheid van waarden is hemels. En liefde is de hemel. Liefde is een paradijs. Liefde is geen droom. Wij zijn de droom die de liefde heeft over jou en mij.

Geen daad van liefde laat zich ongedragen door het licht in ons.

Liefde is het licht. Liefde is al het leven.

Laten wij nog alsjeblieft geboren geraken, nog voor dat wij sterven.